Psi nos i jego nadzwyczajne możliwości

„Tak jak my widzimy świat tak pies czuje go nosem”


Nie ma wątpliwości, że najważniejszym i najbardziej rozwiniętym zmysłem u psa jest węch. To właśnie nim kieruje się przez całe życie. Już jako ślepy i głuchy szczeniak od razu posługuje się powonieniem. Czuje zapach matki, który go uspokaja i daje poczucie bezpieczeństwa. Prawdopodobnie pies do końca życia pamięta zapach swojej matki.

Niesamowity zmysł

W psim mózgu znajduje się specjalny obszar odpowiedzialny tylko i wyłącznie za rozpoznawanie zapachów, których pies zna o wiele więcej niż człowiek. Obszar ten jest 40 razy większy niż u ludzi, dzięki czemu węch psa jest znacznie czulszy. Potrafi bowiem rozpoznać około 500 tys zapachów, a człowiek jedynie 2-4 tys. Ponadto jest w stanie rozłożyć zapach na poszczególne składniki, a każdy z nich wyczuć oddzielnie. Przykładowo, wchodząc do domu, gdzie gotowany jest  np. bigos, my czujemy zapach potrawy jako całość. Zaś pies czuje każdy składnik osobno (mięso, kiełbasa, warzywa a nawet przyprawy). Jednak nie wszystkie psy czują tak samo. Ma to związek z długością pyszczka i uszu. Lepszy węch mają te o wydłużonym pysku, gdzie nos jest wysunięty oraz o długich, oklapniętych uszach, na których dodatkowo osadza się zapach. Do takiej grupy zalicza się  głównie psy myśliwskie, które mają także zdolność zapamiętywania zapachów, co zdecydowanie przydaje się podczas polowań.

Nos jaki jest, każdy widzi

Liczba komórek węchowych u psa zależna jest od jego rasy. Pies posiada 100 – 250 mln a nawet 300 mln komórek receptorowych (człowiek ma zaledwie 5 mln takich komórek), które tworzą nabłonek węchowy o powierzchni 130 cm2 (u ludzi wynosi tylko 2 – 3 cm2). Nos psa jest również dobrze ukrwiony, a skutkiem jego skaleczenia może być krwotok. Powinniśmy zwrócić na niego szczególną uwagę, jeśli dodatkowo w naszym domu mieszka kot. Ich niewinna zabawa może skończyć się źle. Ponadto u każdego psa układ bruzd na nosie jest inny i tworzy swego rodzaju linie papilarne (tak jak linie na kciuku człowieka). W Stanach Zjednoczonych powstają bazy danych odcisków psich nosów, co pomaga w ich identyfikacji. Bo choćby nie wiadomo jak psy byłyby do siebie podobne, to ich nosy będą się różnić.

Obserwujmy nos swojego czworonoga, bo jeśli nagle zmieni on kolor, będzie suchy czy pojawi się na nim narośl, wówczas powinniśmy skontaktować się z weterynarzem (może to być objaw jakiejś choroby). Co do zmiany koloru nosa wyjątkiem są tu labradory i goldeny, ponieważ u tych psów tego typu przebarwienia występują dość często i nie są groźne. Powszechnie uważa się, że jeśli pies ma suchy nos to jest chory. Po części tak, ale jeśli kopał w ziemi, przebywał w klimatyzowanym pomieszczeniu lub przed chwilą się obudził, jego nosek również nie będzie mokry.

Wąchacz

Psy są niesamowitymi tropicielami. Węszą z nosem przy ziemi tzw. dolnym wiatrem. W terenie są w stanie wyczuć człowieka na odległość nawet 1km. Jeśli zaś w budynku o wysokości 90 m i powierzchni 350 km2 rozpuścili byśmy 1g kwasu masłowego (składnik potu), to pies wyczułby go bez problemu. Nic więc dziwnego, że wykorzystuje się je na co dzień w służbach ratowniczych czy policji w sytuacjach, gdzie ludzki nos przegrywa z psim.

Natomiast jeśli chodzi o nas samych – pies postrzega swojego właściciela poprzez charakterystyczny dla niego zapach. Zapamiętuje go, dzięki czemu jesteśmy obecni we wszystkim, co otacza naszego czworonoga. On doskonale potrafi wyczuć również nasze emocje (stres, lęk, złość, radość). Niektóre psy mają umiejętność przeczuwania ataku padaczki bądź potrafią wykryć nowotwór płuc.

Mały nos, wielkie możliwości

Węszenie, tropienie, analizowanie i segregowanie, to składowe specjalistycznych szkoleń psów, dzięki którym są one wykorzystywane m.in. w policji, ratownictwie czy myślistwie.

  • Psy myśliwskie – są pomocne w czasie polowania. Wskazują zdobycz, przynoszą ją, naganiają lub wypłaszają. A wszystko to w zależności od rasy i stopnia przeszkolenia.
  • Psy policyjne – pomagają w odnajdywaniu osób zaginionych, porwanych bądź zbiegłych. Szukają materiałów wybuchowych oraz min. Doskonale spisują się w poszukiwaniu narkotyków. Są również w stanie zidentyfikować przyczyny pożaru szukając śladów łatwopalnych substancji.
  • Psy ratownicze pomagają w odnajdywaniu osób przysypanych (na gruzowiskach),  ofiarom lawin, a także topielcom.
  • Inne zadania dla psów – dzięki odpowiednim szkoleniom mogą ostrzegać przed atakiem termitów, odnajdują i dokładnie wskazują miejsca, w których znajdują się pluskwy, znajdują zakażone ule, wskazują budynki dotknięte toksycznym grzybem, biorą udział w poszukiwaniu trufli, a nawet wskazują osoby, które mają ze sobą dużą ilość gotówki.


„Świat woni jest równie bogaty jak świat obrazu”